Ακατάσχετος λογαριασμός: Τι αλλάζει για χιλιάδες οφειλέτες

Μία σημαντική ανάσα για χιλιάδες φορολογούμενους που βρίσκονται αντιμέτωποι με οφειλές προς το Δημόσιο φέρνει η αύξηση του ακατάσχετου ορίου των τραπεζικών λογαριασμών από τα 1.250 στα 1.600 ευρώ. Η αύξηση κατά 350 ευρώ, ή περίπου 28%, αποτελεί την πρώτη ουσιαστική αναπροσαρμογή του μέτρου μετά από πολλά χρόνια έρχεται σε μια περίοδο κατά την οποία το κόστος ζωής έχει αυξηθεί σημαντικά, περιορίζοντας το διαθέσιμο εισόδημα των νοικοκυριών.

Για να ενεργοποιηθεί το ακατάσχετο, ο φορολογούμενος πρέπει να δηλώσει έναν και μοναδικό τραπεζικό λογαριασμό μέσω της ηλεκτρονικής πλατφόρμας της ΑΑΔΕ.

Η παρέμβαση αφορά όσους έχουν ληξιπρόθεσμες οφειλές προς την εφορία και κινδυνεύουν με μέτρα αναγκαστικής είσπραξης. Στην πράξη, το νέο πλαίσιο διασφαλίζει ότι ποσά έως 1.600 ευρώ σε έναν δηλωμένο ακατάσχετο λογαριασμό δεν θα μπορούν να δεσμευθούν από τη φορολογική διοίκηση. Πρόκειται για ένα πρόσθετο δίχτυ προστασίας που αποκτά ιδιαίτερη σημασία για μισθωτούς, συνταξιούχους, ελεύθερους επαγγελματίες και μικρές επιχειρήσεις που διατηρούν καθημερινή συναλλακτική δραστηριότητα μέσω τραπεζικών λογαριασμών.

Η αύξηση του ορίου έρχεται να καλύψει ένα κενό που είχε δημιουργηθεί τα τελευταία χρόνια. Το ακατάσχετο παρέμενε στα 1.250 ευρώ παρά την άνοδο του πληθωρισμού, των ενοικίων, των λογαριασμών ενέργειας και γενικότερα του κόστους διαβίωσης. Με τα νέα δεδομένα, το οικονομικό επιτελείο επιχειρεί να επαναφέρει την πραγματική αξία της προστασίας που προσφέρει ο θεσμός του ακατάσχετου λογαριασμού, προσαρμόζοντας το μέτρο στις σημερινές οικονομικές συνθήκες.

Έρχονται νέες παρεμβάσεις

Παράλληλα, η κυβέρνηση σχεδιάζει περαιτέρω παρεμβάσεις που θα συνδέουν το ύψος της προστασίας με τη συνέπεια των οφειλετών. Στο επίκεντρο βρίσκεται το μοντέλο του προοδευτικού ακατάσχετου λογαριασμού, μέσω του οποίου όσοι εξυπηρετούν κανονικά τις ρυθμίσεις των χρεών τους μπορούν να αποκτούν υψηλότερο ακατάσχετο όριο. Η φιλοσοφία του μέτρου είναι απλή όσο πιο συνεπής είναι ένας φορολογούμενος στις υποχρεώσεις του, τόσο μεγαλύτερη προστασία θα μπορεί να απολαμβάνει για τις καταθέσεις του.

Ωστόσο, υπάρχει μία κρίσιμη λεπτομέρεια που συχνά διαφεύγει της προσοχής των πολιτών. Η προστασία δεν παρέχεται αυτόματα. Για να ενεργοποιηθεί το ακατάσχετο, ο φορολογούμενος πρέπει να δηλώσει έναν και μοναδικό τραπεζικό λογαριασμό μέσω της ηλεκτρονικής πλατφόρμας της ΑΑΔΕ. Χωρίς τη σχετική δήλωση, το νέο όριο των 1.600 ευρώ δεν εφαρμόζεται, ακόμη και αν πρόκειται για λογαριασμό στον οποίο καταβάλλεται ο μισθός ή η σύνταξη.

Αυτό είναι ίσως και το σημαντικότερο πρακτικό στοιχείο για τους φορολογούμενους. Πολλοί θεωρούν ότι ο λογαριασμός μισθοδοσίας προστατεύεται αυτομάτως από κατασχέσεις, κάτι που δεν ισχύει. Η ηλεκτρονική δήλωση είναι απαραίτητη προκειμένου να ενεργοποιηθεί το καθεστώς προστασίας.Στην πράξη, αν ένας φορολογούμενος διαθέτει στον δηλωμένο ακατάσχετο λογαριασμό του ποσό 1.500 ευρώ, το σύνολο των χρημάτων παραμένει προστατευμένο. Αν όμως το υπόλοιπο ανέλθει στα 2.000 ευρώ, το ποσό που υπερβαίνει το όριο των 1.600 ευρώ μπορεί να κατασχεθεί για την εξόφληση ληξιπρόθεσμων οφειλών. Αντίστοιχα, όσοι διαθέτουν περισσότερους από έναν λογαριασμούς θα πρέπει να γνωρίζουν ότι η προστασία ισχύει αποκλειστικά για εκείνον που έχει δηλωθεί στην ΑΑΔΕ και όχι για όλους τους λογαριασμούς τους.

Σύμφωνα με εκτιμήσεις στελεχών της αγοράς, η αύξηση του ακατάσχετου ορίου αναμένεται να ωφελήσει εκατοντάδες χιλιάδες φορολογούμενους, ιδιαίτερα μισθωτούς και συνταξιούχους που αντιμετωπίζουν ληξιπρόθεσμες υποχρεώσεις αλλά παράλληλα χρειάζονται πρόσβαση σε ρευστότητα για την κάλυψη βασικών αναγκών. Τα επιπλέον 350 ευρώ προστασίας μπορεί να αποδειχθούν κρίσιμα για την πληρωμή ενοικίου, λογαριασμών κοινής ωφέλειας ή άλλων ανελαστικών δαπανών.

Το μέτρο δεν λύνει το πρόβλημα του ιδιωτικού χρέους, ούτε υποκαθιστά τις ρυθμίσεις οφειλών. Δημιουργεί όμως ένα ισχυρότερο δίχτυ προστασίας για τα νοικοκυριά και ενισχύει την οικονομική ασφάλεια των πολιτών σε μια περίοδο που η διατήρηση ρευστότητας αποτελεί βασική προϋπόθεση για την ομαλή διαχείριση της καθημερινότητας.