Εθνική σύνταξη: Τι δικαιούνται οι ασφαλισμένοι και τι οι ανασφάλιστοι

Για ασφαλισμένους: Η πλήρης εθνική σύνταξη χορηγείται σε όσους έχουν συμπληρώσει 40 χρόνια ασφάλισης και έχουν συμπληρώσει την ηλικία των 67 ετών.

Για ανασφάλιστους: Εξασφαλίζουν δικαίωμα για το Επίδομα Κοινωνικής Αλληλεγγύης Ανασφάλιστων Υπερηλίκων που βασίζεται σε εισοδηματικά και άλλα κριτήρια.

Αναλυτικότερα

Για ασφαλισμένους

Πλήρης Εθνική Σύνταξη

Η πλήρης εθνική σύνταξη στην Ελλάδα είναι ένα σημαντικό θέμα που αφορά την κοινωνική ασφάλιση και τις συντάξεις. Σύμφωνα με την ελληνική νομοθεσία, οι προϋποθέσεις για την χορήγηση της πλήρους εθνικής σύνταξης περιλαμβάνουν δύο βασικά κριτήρια:

Πλήρες ποσό Εθνικής Σύνταξης (446,86 ευρώ) με τις εξής προϋποθέσεις:

·         6.000 ένσημα (20 έτη ασφάλισης) και 67 ετών

·         62 ετών και 12.000 ημέρες ασφάλισης

·         40 χρόνια νόμιμης διαμονής στην χώρα

·         30 χρόνια για ασφαλισμένους με αλβανική ιθαγένεια και όσους προέρχονται από την πρώην Σοβιετική Ένωση.

Μειωμένη Εθνική Σύνταξη

Η μειωμένη εθνική σύνταξη αφορά τους ασφαλισμένους που δεν έχουν συμπληρώσει τις απαραίτητες προϋποθέσεις για την πλήρη εθνική σύνταξη, όπως το όριο ηλικίας ή τα απαιτούμενα χρόνια ασφάλισης. Η μείωση γίνεται αναλογικά με τα χρόνια που υπολείπονται από τα 40 έτη ασφάλισης, με βάση τα οποία καθορίζεται το ποσό της σύνταξης. Οι ασφαλισμένοι που επιλέγουν να λάβουν τη σύνταξη πριν από την κανονική ηλικία συνταξιοδότησης (67 έτη) υπόκεινται σε επιπλέον μειώσεις.

Μειωμένη Εθνική Σύνταξη με τις εξής προϋποθέσεις:

·         62 ετών (6% μείωση για κάθε έτος που υπολείπεται από το 67ο έτος)

·         4.500 ένσημα (2% μείωση για κάθε χρόνο που υπολείπεται από τα 6.000)

·         Διαμονή μόνιμα και νόμιμα στην Ελλάδα για τουλάχιστον δεκαπέντε (15) έτη, μεταξύ του 15ου έτους ηλικίας και του έτους κατά το οποίο συμπληρώνουν το προβλεπόμενο όριο ηλικίας καταβολής της σύνταξης,. Για κάθε χρόνο που υπολείπεται των 40 ετών διαμονής στην χώρα το ποσό της εθνικής σύνταξης μειώνεται κατά 1/40.

·         Για τους ασφαλισμένους με αλβανική ιθαγένεια και όσους προέρχονται από την πρώην Σοβιετική Ένωση το ποσοστό μείωσης της εθνικής σύνταξης αυτών των προσώπων αυτών υπολογίζεται μεταβατικά κατά ένα τριακοστό (1/30) για κάθε χρόνο που υπολείπεται των τριάντα (30) ετών διαμονής τους στην Ελλάδα, μεταξύ του δέκατου πέμπτου (15ου) έτους της ηλικίας τους και του έτους κατά το οποίο συμπληρώνουν το προβλεπόμενο όριο ηλικίας συνταξιοδότησης, με αφετηρία υπολογισμού το έτος 1992.

Είναι σημαντικό να σημειωθεί ότι υπάρχουν και άλλες παράμετροι που μπορεί να επηρεάσουν τη διαδικασία χορήγησης της σύνταξης, όπως οι αλλαγές στη νομοθεσία ή οι ειδικές κατηγορίες ασφαλισμένων (π.χ., εργαζόμενοι σε βαρέα και ανθυγιεινά επαγγέλματα).

Η διαδικασία υποβολής αίτησης για τη σύνταξη περιλαμβάνει τη συγκέντρωση των απαραίτητων εγγράφων και αποδεικτικών στοιχείων που αποδεικνύουν την ασφάλιση και την ηλικία του αιτούντος. Οι ενδιαφερόμενοι μπορούν να απευθυνθούν στα κατά τόπους υποκαταστήματα του ΕΦΚΑ (Ενιαίου Φορέα Κοινωνικής Ασφάλισης) για περισσότερες πληροφορίες σχετικά με τη διαδικασία.

Για ανασφάλιστους

Το Επίδομα Κοινωνικής Αλληλεγγύης Ανασφάλιστων Υπερηλίκων είναι ένα προνοιακό πρόγραμμα που θεσπίστηκε στην Ελλάδα για να υποστηρίξει τους ανασφάλιστους υπερήλικες, δηλαδή άτομα που έχουν συμπληρώσει το 67ο έτος της ηλικίας τους και δεν δικαιούνται σύνταξη από κανέναν ασφαλιστικό φορέα.

Το Επίδομα Κοινωνικής Αλληλεγγύης Ανασφάλιστων Υπερηλίκων χορηγείται σε άτομα που πληρούν συγκεκριμένα εισοδηματικά, περιουσιακά και άλλα κριτήρια. Από την 1η Ιανουαρίου 2026, το μηνιαίο ποσό του επιδόματος ανέρχεται σε 418,95 ευρώ. Το επίδομα αυτό αποσκοπεί στην οικονομική στήριξη των ηλικιωμένων που δεν έχουν επαρκή εισοδήματα ή ασφαλιστική κάλυψη για να συνταξιοδοτηθούν μέσω των παραδοσιακών καναλιών

Προϋποθέσεις Χορήγησης

Για να είναι κάποιος δικαιούχος του επιδόματος, πρέπει να πληροί συγκεκριμένες προϋποθέσεις:

·         Έχουν συμπληρώσει το 67ο έτος της ηλικίας τους.

·         Δεν λαμβάνουν ή δεν δικαιούνται να λάβουν σύνταξη από το εξωτερικό ή οποιαδήποτε ασφαλιστική ή προνοιακή παροχή από την Ελλάδα, μεγαλύτερη από 418,95 €. Αν η σύνταξη αυτή ή παροχή από δημόσιο φορέα που λαμβάνουν είναι μικρότερη από το επίδομα των 418,95€, δικαιούνται το ποσό της διαφοράς που προκύπτει μετά την αφαίρεση του ποσού της σύνταξης ή παροχής που λαμβάνουν από το επίδομα.

Σε περίπτωση μεταβολής του ποσού της σύνταξης ή της παροχής που λαμβάνουν από το εξωτερικό ή την Ελλάδα, οι δικαιούχοι υποχρεούνται να το δηλώσουν αμέσως, προκειμένου να τροποποιηθεί αναλόγως το ποσό του επιδόματος. Για όσους λαμβάνουν σύνταξη ή άλλη παροχή από οποιοδήποτε φορέα του εξωτερικού, η νομισματική ισοτιμία λαμβάνεται υπόψη την 1η εργάσιμη ημέρα του έτους κατά τη χορήγηση, την επαναχορήγηση ή την τροποποίηση του ποσού της παροχής που λαμβάνουν από τον αρμόδιο για την καταβολή αυτής φορέα, λόγω αλλαγής του ποσού της σύνταξης που λαμβάνουν από τον φορέα του εξωτερικού.

·         Διαμένουν μόνιμα και νόμιμα στην Ελλάδα 15 συνεχόμενα έτη πριν από την υποβολή της αίτησης για τη λήψη του επιδόματος ή 15 έτη μεταξύ του 17ου και του 67ου έτους της ηλικίας τους, εκ των οποίων τα δέκα 10 συνεχόμενα πριν από την υποβολή της αίτησης και εξακολουθούν να διαμένουν στην Ελλάδα και μετά τη λήψη της παροχής.

·         Το ποσό του επιδόματος καταβάλλεται πλήρες (ή μειωμένο λόγω σύνταξης εξωτερικού ή προνοιακής παροχής εντός Ελλάδας όπως προαναφέρθηκε) για όσους πληρούν αθροιστικά τα ανωτέρω κριτήρια και έχουν συμπληρώσει στη χώρα τουλάχιστον 35 πλήρη έτη διαμονής. Το ποσό μειώνεται κατά 1/35 για κάθε ένα έτος που υπολείπεται των 35 ετών διαμονής στη χώρα.

·         Το συνολικό ετήσιο ατομικό φορολογητέο εισόδημά τους, καθώς και το απαλλασσόμενο ή φορολογούμενο με ειδικό τρόπο εισόδημά τους δεν υπερβαίνει το ποσό των 4.320€ ή, στη περίπτωση εγγάμων, το συνολικό ετήσιο οικογενειακό φορολογητέο εισόδημα, καθώς και το απαλλασσόμενο ή φορολογούμενο με ειδικό τρόπο εισόδημα δεν υπερβαίνει το ποσό των 8.640€.

·         Εξαιρούνται της παροχής οι μοναχοί/ες, οι οποίοι διαμένουν σε Ιερές Μονές και συντηρούνται από αυτές και όσοι εκτίουν ποινή στερητική της ελευθερίας.

·         Εξαιρούνται επίσης οι ανασφάλιστοι υπερήλικες και αυτοί που δεν πληρούν τις προϋποθέσεις συνταξιοδότησης, εφόσον ο/η σύζυγος λαμβάνει σύνταξη από οποιαδήποτε πηγή μεγαλύτερη από την παροχή (418,95 €).

Στο εισόδημα δεν υπολογίζονται:

·         Οι οικονομικές ενισχύσεις που χορηγούνται σε άτομα με αναπηρίες λόγω της αναπηρίας τους.

·         Το διατροφικό επίδομα που χορηγείται στους πάσχοντες από χρόνια νεφρική ανεπάρκεια τελικού σταδίου και στους μεταμοσχευμένους.

·         Το επίδομα ανεργίας.

·         Η διατροφή που καταβάλλεται σε ανήλικο τέκνο με δικαστική απόφαση ή με συμβολαιογραφική πράξη ή με ιδιωτικό έγγραφο.

Περιουσιακά κριτήρια

Ακίνητη περιουσία: Η συνολική φορολογητέα αξία της ακίνητης περιουσίας του αιτούντος, σύμφωνα με τα ανωτέρω το επίδομα δεν μπορεί να υπερβαίνει στο σύνολο της το ποσό των 90.000€.

Κινητή περιουσία: Το τεκμήριο αντικειμενικής δαπάνης της κινητής περιουσίας του αιτούντος (επιβατικά ΙΧ, ΜΧ αυτοκίνητα ή και δίκυκλα) δεν μπορεί να υπερβαίνει στο σύνολό της, το ποσό των 6.000€.

Ποσό

Το πλήρες ποσό του μηνιαίου επιδόματος ανέρχεται σε 418,95€.

Το επίδομα καταβάλλεται σε μηνιαία βάση για όσους δικαιούχους κάνουν αίτηση από την 1η του επόμενου της υποβολής της αίτησης μήνα.

Κατά της απόφασης περί απονομής ή μη του παρόντος επιδόματος επιτρέπεται ένσταση ενώπιον του οργάνου εξέτασης ενστάσεων εντός 3 μηνών, που αρχίζει από την κοινοποίηση της απόφασης στον αιτούντα. Το ως άνω όργανο εξετάζει την ένσταση και κατά νόμο και κατ' ουσίαν και υποχρεούται να αποφανθεί μέσα σε ένα μήνα από την υποβολή της.