IRIS: Πότε το χαρτζιλίκι από γονείς σε παιδιά είναι αφορολόγητο

Ιδιαίτερη προσοχή χρειάζεται στις μεταφορές χρημάτων μέσω IRIS, καθώς η φορολογική αντιμετώπισή τους εξαρτάται από τον σκοπό για τον οποίο πραγματοποιούνται αλλά και από τη σχέση μεταξύ αποστολέα και παραλήπτη.

Η ολοένα μεγαλύτερη χρήση του IRIS έχει κάνει τις μεταφορές χρημάτων μεταξύ ιδιωτών ιδιαίτερα εύκολες, ωστόσο μια συναλλαγή δεν αντιμετωπίζεται αυτομάτως ως απλή μεταφορά χρημάτων από την Εφορία. Σε ορισμένες περιπτώσεις μπορεί να χαρακτηριστεί χρηματική δωρεά ή γονική παροχή και να απαιτείται η αντίστοιχη δήλωση.

Η φοροτεχνικός Νίκη Βομπιράκη, μιλώντας στο ΕΡΤnews, εξήγησε τι ισχύει ειδικά για τα χρήματα που στέλνουν οι γονείς στα παιδιά τους, αλλά και πότε μια μεταφορά μέσω IRIS μπορεί να δημιουργήσει φορολογικές υποχρεώσεις.

Χαρτζιλίκι σε παιδιά έως 25 ετών: Τι ισχύει

Ξεχωριστή αντιμετώπιση έχουν τα χρήματα που δίνουν οι γονείς στα παιδιά τους για την κάλυψη των καθημερινών αναγκών τους.

Σύμφωνα με τη φοροτεχνικό, η οποία επικαλέστηκε σχετική οδηγία της ΑΑΔΕ, για το χαρτζιλίκι και τα συνήθη έξοδα διαβίωσης ανηλίκων και φοιτητών ηλικίας έως 25 ετών δεν προβλέπεται συγκεκριμένο χρηματικό όριο.

Σε αυτά μπορούν να περιλαμβάνονται το ενοίκιο της φοιτητικής κατοικίας, τα δίδακτρα, η αγορά βιβλίων, τα έξοδα μετακίνησης και γενικότερα δαπάνες που συνδέονται με τις καθημερινές ανάγκες του παιδιού.

Για τις συγκεκριμένες μεταφορές δεν απαιτείται δήλωση δωρεάς μέσω της πλατφόρμας myProperty.

Ιδιαίτερη σημασία έχει, ωστόσο, το τι αναγράφεται στην αιτιολογία της συναλλαγής. Οι γονείς είναι προτιμότερο να περιγράφουν με σαφήνεια τον πραγματικό λόγο της μεταφοράς, όπως για παράδειγμα «ενοίκιο φοιτητικής κατοικίας», «δίδακτρα» ή «έξοδα διαβίωσης».

Η αιτιολογία από μόνη της δεν καθορίζει τη φορολογική μεταχείριση μιας συναλλαγής, μπορεί όμως να αποτελέσει χρήσιμο στοιχείο τεκμηρίωσης εάν πραγματοποιηθεί μελλοντικά φορολογικός έλεγχος.

Πότε τα χρήματα μέσω IRIS θεωρούνται δωρεά

Διαφορετική είναι η εικόνα όταν η μεταφορά δεν γίνεται για την κάλυψη καθημερινών αναγκών, αλλά έχει ως αποτέλεσμα την αύξηση της περιουσίας του προσώπου που λαμβάνει τα χρήματα.

Χαρακτηριστικές περιπτώσεις είναι η μεταφορά χρημάτων για αγορά ακινήτου ή αυτοκινήτου, για αποταμίευση ή επένδυση, για την ίδρυση επιχείρησης ή ακόμη και για την αποπληρωμή προσωπικού δανείου.

Σε αυτές τις περιπτώσεις, η συναλλαγή μπορεί να χαρακτηριστεί δωρεά ή γονική παροχή και να απαιτείται η υποβολή της σχετικής δήλωσης μέσω του myProperty.

Για τον λόγο αυτό, οι χρήστες του IRIS θα πρέπει να αποφεύγουν ασαφείς, άσχετες ή χιουμοριστικές αιτιολογίες στις συναλλαγές τους και να αναφέρουν όσο γίνεται πιο ξεκάθαρα τον πραγματικό σκοπό για τον οποίο πραγματοποιείται κάθε μεταφορά.

Αδέλφια και φίλοι: Φόρος ακόμη και από το πρώτο ευρώ

Μεγαλύτερη προσοχή απαιτείται όταν οι μεταφορές χρημάτων πραγματοποιούνται μεταξύ αδελφών, φίλων ή άλλων τρίτων προσώπων, καθώς ισχύουν διαφορετικοί κανόνες για τις χρηματικές δωρεές.

Τα αδέλφια εντάσσονται στη δεύτερη κατηγορία συγγένειας και, σύμφωνα με όσα παρουσιάστηκαν, οι χρηματικές δωρεές μεταξύ τους φορολογούνται με συντελεστή 20% από το πρώτο ευρώ.

Για χρηματικές δωρεές μεταξύ φίλων, γνωστών ή άλλων τρίτων προσώπων ο συντελεστής μπορεί να φτάσει το 40% από το πρώτο ευρώ.

Στο «μικροσκόπιο» της Εφορίας μπορούν να μπουν και οι λεγόμενες «τριγωνικές» μεταφορές, στις οποίες τα χρήματα περνούν από ένα ενδιάμεσο πρόσωπο πριν καταλήξουν στον πραγματικό αποδέκτη.

Για παράδειγμα, εάν ένας αδελφός μεταφέρει χρήματα στον γονέα και στη συνέχεια ο γονέας τα στείλει στον άλλο αδελφό, η μεσολάβηση του γονέα δεν σημαίνει αυτομάτως ότι παρακάμπτονται οι φορολογικοί κανόνες. Τέτοιες συναλλαγές μπορούν να ελεγχθούν ως προς την πραγματική προέλευση και τον τελικό προορισμό των χρημάτων.