ΟΠΕΚΑ: Επίδομα έως 210 ευρώ κάθε μήνα – Ποιοι είναι οι δικαιούχοι

Oικονομική ενίσχυση που μπορεί να φτάσει έως και τα 210 ευρώ τον μήνα μπορούν να λάβουν μέσω του ΟΠΕΚΑ νοικοκυριά που διαμένουν σε μισθωμένη κύρια κατοικία.

Πρόκειται για το επίδομα στέγασης, το οποίο έχει ως στόχο να καλύψει μέρος του κόστους ενοικίου για νοικοκυριά που πληρούν συγκεκριμένες προϋποθέσεις και κριτήρια.

Το ύψος της ενίσχυσης διαφοροποιείται ανάλογα με τη σύνθεση του νοικοκυριού, με το ανώτατο ποσό να διαμορφώνεται στα 210 ευρώ κάθε μήνα.

Αφορολόγητο και ακατάσχετο

Σημαντικό είναι ότι το επίδομα στέγασης είναι αφορολόγητο και ακατάσχετο, ενώ δεν θεωρείται εισόδημα για τον δικαιούχο.

Παράλληλα, το ποσό δεν συνυπολογίζεται για τον προσδιορισμό της εισοδηματικής ενίσχυσης ή των εισοδηματικών κριτηρίων που εφαρμόζονται για τη χορήγηση του Ελάχιστου Εγγυημένου Εισοδήματος και του επιδόματος παιδιού.

Tα ποσά της ενίσχυσης

Το ύψος της χρηματικής ενίσχυσης ανέρχεται, ανάλογα με τη σύνθεση ενός νοικοκυριού, ως εξής:

Το ανήλικο παιδί προσμετράται ως ενήλικας τόσο στον υπολογισμό των εισοδηματικών κριτηρίων, όσο και στον υπολογισμό του εισοδήματος. Η κλιμάκωση που επιλέχθηκε, δίνει έμφαση στο παιδί, με προφανή στόχο να προωθηθεί η γεννητικότητα, ενώ ειδική μέριμνα υπάρχει για τις μονογονεϊκές οικογένειες και τα νοικοκυριά με απροστάτευτα τέκνα.

Η καταβολή γίνεται κάθε μήνα, συνήθως στο τέλος του μήνα. Εφόσον η αίτηση εγκριθεί, η πληρωμή ξεκινά από τον αμέσως επόμενο μήνα.

Η διάρκεια της επιδότησης

Η χορήγηση του επιδόματος πραγματοποιείται κατόπιν αίτησης και έχει διάρκεια έξι μηνών. Ωστόσο, αλλάζει πλέον ένα σημαντικό δεδομένο. Καταργείται η δυνατότητα αυτόματης ανανέωσης της αίτησης για ένα επιπλέον εξάμηνο μετά την αρχική υποβολή. Αυτό σημαίνει ότι όλες οι αιτήσεις έχουν ισχύ μόνο για έξι μήνες και με την ολοκλήρωση αυτού του διαστήματος οι δικαιούχοι θα πρέπει να προχωρούν σε νέα αίτηση, εάν επιθυμούν να συνεχίσουν να λαμβάνουν την επιδότηση.

Μετά την πάροδο των έξι μηνών από την πράξη έγκρισης, ο ωφελούμενος μπορεί να επανυποβάλει αίτηση ένταξης στο πρόγραμμα, ώστε να συνεχιστεί η στήριξή του.

Τα απαραίτητα δικαιολογητικά

Για τη χορήγηση του επιδόματος στέγασης απαιτείται η δήλωση και αποδοχή του ηλεκτρονικού μισθωτηρίου συμβολαίου. Το μισθωτήριο θα πρέπει να είναι σε ισχύ κατά την ημερομηνία υποβολής της αίτησης και για το σύνολο της περιόδου χορήγησης του επιδόματος. Δεν απαιτείται η πιστοποίηση εξάμηνης ισχύος μισθωτηρίου πριν την υποβολή της αίτησης. Η σύμβαση προμήθειας ηλεκτρικής ενέργειας για την μισθωμένη κατοικία θα πρέπει να είναι στο όνομα του αιτούντα ή μέλους του νοικοκυριού.

Τα δικαιολογητικά που προσκομίζονται κατά περίπτωση στους Δήμους ή τα Κέντρα Κοινότητας είναι:

·         Σε περίπτωση που η σύνθεση του νοικοκυριού είναι διαφορετική από αυτήν που εμφανίζεται από τα αποτελέσματα των ηλεκτρονικών διασταυρώσεων, απαιτείται η προσκόμιση οποιουδήποτε δικαιολογητικού τεκμηριώνει τη μεταβολή (π.χ. πιστοποιητικό γέννησης, αντίγραφο ληξιαρχικής πράξης θανάτου κλπ)

·         Για τον έλεγχο του κριτηρίου της διαμονής απαιτείται η εμπρόθεσμη υποβολή δηλώσεων φορολογίας εισοδήματος για τα έτη αυτά ή κάθε άλλο πρόσφορο δικαιολογητικό.

·         Σε περίπτωση που ο αιτών ή ενήλικο μέλος του νοικοκυριού είναι πολίτης τρίτης χώρας, απαιτείται η προσκόμιση άδειας διαμονής σε ισχύ ή η βεβαίωση κατάθεσης αιτήματος ανανέωσής της, για το ελεγχόμενο διάστημα της πενταετούς ή, όπου απαιτείται, δωδεκαετούς διαμονής.

Τα κριτήρια χορήγησης

Τα κριτήρια για τη χορήγηση του επιδόματος διαχωρίζονται σε εισοδηματικά, περιουσιακά και διαμονής.

Α) Εισοδηματικά

Το συνολικό εισόδημα δεν μπορεί να υπερβαίνει τις 7.000 ευρώ για μονοπρόσωπο νοικοκυριό, προσαυξανόμενο κατά 3.500 ευρώ για κάθε επιπλέον μέλος του νοικοκυριού. Στη μονογονεϊκή οικογένεια για το πρώτο ανήλικο μέλος του νοικοκυριού ορίζεται προσαύξηση 7.000 ευρώ. Στα νοικοκυριά με απροστάτευτα τέκνα, ορίζεται προσαύξηση 7.000 ευρώ για κάθε απροστάτευτο τέκνο. Το συνολικό εισόδημα δεν μπορεί να υπερβαίνει τα 21.000 ευρώ ετησίως, ανεξαρτήτως της σύνθεσης του νοικοκυριού.

Προσοχή, στο εισοδηματικό όριο για την επιδότηση ενοικίου δεν προσμετρώνται τα ποσά του Επιδόματος Παιδιού, τα μη ανταποδοτικά αναπηρικά επιδόματα και το επίδομα αναδοχής.

Κατά τα λοιπά συμπεριλαμβάνεται, όπως παγίως συμβαίνει, το πραγματικό ή τεκμαρτό εισόδημα από κάθε πηγή προέλευσης – προ φόρων, μετά την αφαίρεση των εισφορών για κοινωνική ασφάλιση – που εισπράχθηκε από όλα τα μέλη του νοικοκυριού, όπως προκύπτει από τις τελευταίες εκκαθαρισμένες δηλώσεις φόρου εισοδήματος.

Β) Περιουσιακά

1) Ακίνητη περιουσία:

Η συνολική φορολογητέα αξία της ακίνητης περιουσίας του νοικοκυριού δεν μπορεί να υπερβαίνει τα 120.000 ευρώ για το μονοπρόσωπο νοικοκυριό, προσαυξανόμενη κατά 15.000 ευρώ για κάθε πρόσθετο μέλος και έως των 180.000 ευρώ.

2) Περιουσιακό τεκμήριο:

Το συνολικό ποσό από τόκους καταθέσεων των μελών του νοικοκυριού στην Ελλάδα ή στο εξωτερικό, όπως έχουν δηλωθεί στην τελευταία εκκαθαρισμένη δήλωση φορολογίας εισοδήματος (Ε1), δεν μπορεί να υπερβαίνει ετησίως το ποσό που προκύπτει από τον εξής μαθηματικό τύπο:

Ετήσιος τόκος = όριο καταθέσεων για κάθε τύπο νοικοκυριού * μέσο ετήσιο καταθετικό επιτόκιο /100

Τα όρια καταθέσεων για κάθε τύπου νοικοκυριού είναι τα ακόλουθα (συμπεριλαμβάνονται καταθέσεις, μετοχές, ομόλογα κτλ), δεν μπορούν να υπερβαίνει τις 7.000 ευρώ για μονοπρόσωπο νοικοκυριό, προσαυξανόμενα κατά 3.500 ευρώ για κάθε επιπλέον μέλος του νοικοκυριού. Στη μονογονεϊκή οικογένεια για το πρώτο ανήλικο μέλος του νοικοκυριού ορίζεται προσαύξηση 7.000 ευρώ. Στα νοικοκυριά με απροστάτευτα τέκνα, ορίζεται προσαύξηση 7.000 ευρώ για κάθε απροστάτευτο τέκνο.

Δεν γίνονται δεκτές αιτήσεις νοικοκυριών, τα μέλη των οποίων, βάσει της τελευταίας εκκαθαρισμένης δήλωσης φορολογίας εισοδήματος:

·         εμπίπτουν στις διατάξεις του φόρου πολυτελούς διαβίωσης,

·         δηλώνουν δαπάνες για αμοιβές πληρωμάτων σκαφών αναψυχής,

·         δηλώνουν δαπάνες άνω των χιλίων πεντακοσίων (1.500) ευρώ για δίδακτρα σε ιδιωτικά σχολεία,

·         δηλώνουν δαπάνες για οικιακούς βοηθούς, οδηγούς αυτοκινήτων, δασκάλους και λοιπό προσωπικό, όπως αυτές προσδιορίζονται στους αντίστοιχους κωδικούς του εντύπου Ε1.

Γ) Κριτήρια διαμονής

Ο δικαιούχος του επιδόματος πρέπει να διαμένει νόμιμα και μόνιμα στην ελληνική επικράτεια κατά τα τελευταία 5 έτη πριν την υποβολή της αίτησης, όπως αποδεικνύεται από την υποβολή δηλώσεων φορολογίας εισοδήματος για τα έτη αυτά ή από κάθε άλλο πρόσφορο δικαιολογητικό και με την προϋπόθεση ότι οι Δηλώσεις Φορολογίας Εισοδήματος να έχουν υποβληθεί κατά τη διάρκεια του έτους, εντός του οποίου τασσόταν η προθεσμία για την υποβολή τους.

Οι πολίτες τρίτων χωρών, εξαιρουμένων των ομογενών και πολιτών κρατών μελών ΕΕ, πρέπει να διαμένουν νόμιμα και μόνιμα στην Ελλάδα κατά τα τελευταία 12 έτη πριν την υποβολή της αίτησης.

Τα υπόλοιπα μέλη του νοικοκυριού πρέπει επίσης να διαμένουν νόμιμα και μόνιμα στην ελληνική επικράτεια.

Πού κάνετε αίτηση

Η αίτηση υποβάλλεται ηλεκτρονικά είτε από τους αιτούντες απευθείας μέσω της ηλεκτρονικής πλατφόρμας του επιδόματος, είτε μέσω των αρμοδίων οργάνων των Δήμων ή των Κέντρων Κοινότητας των Δήμων στους οποίους διαμένουν οι αιτούντες. Τα νοικοκυριά με απροστάτευτα τέκνα και οι μονογονεϊκές οικογένειες υποβάλλουν αίτηση αποκλειστικά στους Δήμους ή τα Κέντρα Κοινότητας.

Η αίτηση υποβάλλεται με αυτοπρόσωπη παρουσία του προσώπου στο όνομα του οποίου έχει συναφθεί το μισθωτήριο συμβόλαιο της κύριας κατοικίας και εφόσον έχει υποβληθεί δήλωση φορολογίας εισοδήματος από όλα τα ενήλικα μέλη του νοικοκυριού. Σε περίπτωση νοικοκυριού που απαρτίζεται και από φιλοξενούμενα μέλη, η αίτηση υποβάλλεται από τον υπόχρεο ή τον σύζυγο του υπόχρεου υποβολής δήλωσης φορολογίας εισοδήματος, για το σύνολο των μελών του νοικοκυριού.

Ο αιτών συμπληρώνει υποχρεωτικά στα αντίστοιχα πεδία της αίτησης, τα στοιχεία επικοινωνίας και συγκεκριμένα τη διεύθυνση ηλεκτρονικής αλληλογραφίας και τον αριθμό κινητής τηλεφωνίας, τον ΑΦΜ και τον ΑΜΚΑ. Όλα τα δεδομένα που αφορούν σε προσωπικά στοιχεία, στη σύνθεση του νοικοκυριού, σε φορολογικά και οικονομικά στοιχεία προκύπτουν από διασυνδέσεις ή διασταυρώσεις με τις βάσεις δεδομένων της ΑΑΔΕ της ΗΔΙΚΑ, του ΕΦΚΑ, του ΔΕΔΔΗΕ, των υπουργείων Μεταναστευτικής Πολιτικής, Παιδείας, Εργασίας. Σε περίπτωση που προκύπτει αναντιστοιχία στοιχείων, η αίτηση παραμένει σε εκκρεμότητα και ο αιτών προσκομίζει αποκλειστικά στον Δήμο ή στο Κέντρο Κοινότητας κάθε πρόσφορο δικαιολογητικό για την τεκμηρίωση της πραγματικής κατάστασης του νοικοκυριού.

Αίτηση από το σπίτι

Ο αιτών υποβάλλει ηλεκτρονικά την αίτηση του μέσω του διαδικτυακού ιστότοπου του προγράμματος, χρησιμοποιώντας τους προσωπικούς κωδικούς πρόσβασης του πληροφοριακού συστήματος TAXISnet της ΑΑΔΕ. Η εισαγωγή των κωδικών πρόσβασης επέχει θέση δήλωσης συναίνεσης στις διασταυρώσεις που θα πραγματοποιηθούν.

Σε περίπτωση πολυπρόσωπου νοικοκυριού ζητείται η συναίνεση των ενήλικων μελών του νοικοκυριού μέσω των κωδικών τους TAXISnet. Η συναίνεση όλων των ενηλίκων μελών είναι απαραίτητη προϋπόθεση για την ολοκλήρωση της αίτησης.

Οι υποχρεώσεις των δικαιούχων

Οι δικαιούχοι και τα υπόλοιπα ενήλικα μέλη του νοικοκυριού οφείλουν:

·         Να υποβάλλουν Δήλωση Φορολογίας Εισοδήματος κάθε έτος.

·         Να συναινούν στην χρήση της βάσης δεδομένων της ΑΑΔΕ, καθώς και στο σύνολο των διασταυρώσεων που πραγματοποιεί η ΗΔΙΚΑ ΑΕ, για την επιβεβαίωση των στοιχείων όλων των μελών του νοικοκυριού, συμπεριλαμβανομένων των φιλοξενούμενων.

·         Να συναινούν στην χρησιμοποίηση των στοιχείων τους, αποκλειστικά και μόνο για το σκοπό της αξιολόγησης του προγράμματος.

·         Να συναινούν στη διενέργεια κοινωνικής έρευνας και σε κατ’ οίκον επισκέψεις από αρμόδιους υπαλλήλους, αν απαιτηθεί, για επιτόπια επαλήθευση της σύνθεσης και των συνθηκών διαβίωσης του νοικοκυριού.

·         Να ενημερώνουν άμεσα καθ’ όλη τη διάρκεια της περιόδου χορήγησης του επιδόματος για ενδεχόμενη διακοπή ή λήξη ισχύος του μισθωτηρίου.

·         Να συμπεριλαμβάνουν στην επόμενη δήλωση φορολογίας εισοδήματος όλες τις αλλαγές που αναφέρθηκαν κατά τη διαδικασία υποβολής της αίτησης.

·         Να εξασφαλίζουν τη φοίτηση των ανήλικων μελών του νοικοκυριού στην υποχρεωτική εκπαίδευση.

·         Να υποβάλουν αίτημα ανάκλησης της πράξης έγκρισης :1) σε περίπτωση που, εντός του μήνα της υποβολής της αίτησης, μεταβληθεί η σύνθεση του νοικοκυριού ή η κατάσταση διαμονής, 2) εάν σταματήσει  η μίσθωση  κύριας κατοικίας, 3) εντός του μήνα που μετακομίζουν στο εξωτερικό, 4)εφόσον εμπλέκονται σε αυτήν ακούσια και 5)έως και το επόμενο μήνα από εκείνον του θανάτου του δικαιούχου.

Ποιοι εξαιρούνται από το πρόγραμμα

Από την ένταξη στο πρόγραμμα εξαιρούνται νοικοκυριά που:

·         Είναι ενταγμένα σε οποιοδήποτε άλλο πρόγραμμα επιδότησης ή κάλυψης ενοικίου (π.χ στεγαστική συνδρομή ανασφαλίστων υπερηλίκων),

·         Μισθώνουν μη ηλεκτροδοτούμενες κατοικίες,

·         Μισθώνουν μέρος κατοικίας,

·         Μισθώνουν ως κατοικία, ακίνητο συγγενών πρώτου βαθμού εξ’ αίματος ή εξ’ αγχιστείας, συζύγου ή πρώην συζύγου, καθώς και ετέρου μέρους συμφώνου συμβίωσης. 

·         Μισθώνουν κατοικία η οποία τους είχε παραχωρηθεί εντός των τριών τελευταίων ετών πριν την υποβολή της αίτησης.

Προσοχή: Δεν γίνονται δεκτά μισθωτήρια μεταξύ συγγενών α’ βαθμού εξ αίματος ή εξ αγχιστείας, συζύγου ή πρώην συζύγου, καθώς και ετέρου μέρους συμφώνου συμβίωσης. Επισημαίνεται ότι η σχέση συγγένειας αφορά στο σύνολο των μελών του νοικοκυριού και όχι μόνον στον αιτούντα.